İçeriğe geç
Sınıf Akvaryumu Ücretsiz başla

Sınıf akvaryumu davranış listesi

Balığa yem düşüren davranışlar, akvaryumun kurallarıdır. Aşağıdaki listeler olumlu dille yazıldı, gözle görülebilir davranışlardan oluşur ve hiçbirinde puan kesme yoktur. İstediğinizi kopyalayıp uygulamadaki listenize yapıştırın ya da yazdırıp panoya asın.

İyi bir davranış maddesinin üç özelliği

  • Görülebilir“Uslu durdu” değil, “Sırasını bekledi”. Kimin yaptığı tartışılmaz.
  • Olumlu“Bağırmadı” değil, “Sesini sınıfa göre ayarladı”. Yapılmayanı değil, yapılanı söyler.
  • KısaTelefonda tek satıra sığar, tahtada okunduğunda bir nefeste biter.

Bir de denge kuralı var: listede yalnız akademik başarı olursa, başarısı henüz görünmeyen öğrencinin balığı hep aç kalır. Her listeye en az bir çaba, bir arkadaşlık ve bir düzen maddesi koyun.

Anasınıfı davranış listesi (4–6 yaş)

Anasınıfında listeyi çocuklara resimle, hareketle anlatırsınız. Bu yüzden her madde bir jestle canlandırılabilecek kadar somut. Hepsini birden kullanmayın; ilk hafta üç ya da dört madde yeter.

Günlük düzen

  1. Oyuncakları topladı
  2. Ellerini yıkadı
  3. Ayakkabılarını yerine koydu
  4. Çantasını askıya astı

Arkadaşlık

  1. Oyuncağını paylaştı
  2. Sırasını bekledi
  3. Arkadaşına yardım etti
  4. “Lütfen” ve “teşekkür ederim” dedi

Dinleme ve çaba

  1. Halıda yerine oturdu
  2. Masal saatinde dinledi
  3. Yeni bir yemeği tattı
  4. Zor bir işte vazgeçmedi

Öneri: Anasınıfında puan sayısı çocuğa gösterilmez; her madde aynı değerde olabilir. Ağırlığı sınıfın ortak hedefine verin.

İlkokul davranış listesi (1–4. sınıf)

İlkokulda öğrenciler puanı okuyabilir, bu yüzden değer farkı anlam taşır. Uygulamadaki hazır davranışlar +5 ve +10 değerleriyle gelir; aşağıdaki öneriler de bu ölçeği kullanır. Daha zor ya da daha nadir davranışa daha çok yem verin.

Sorumluluk

  1. Ödevini getirdi (+5)
  2. Ders araçlarını hazırladı (+5)
  3. Sınıf görevini yerine getirdi (+5)
  4. Eksik işini kendiliğinden tamamladı (+10)

Derse katılım

  1. Söz alarak konuştu (+5)
  2. Güzel bir soru sordu (+5)
  3. Fikrini gerekçesiyle anlattı (+10)
  4. Kitap okudu (+10)

Arkadaşlık

  1. Arkadaşına yardım etti (+10)
  2. Grup çalışmasında herkesi dinledi (+5)
  3. Yeni gelen ya da yalnız kalan bir arkadaşını oyuna kattı (+10)
  4. Nazik davrandı (+5)

Düzen

  1. Sırasını düzenli tuttu (+5)
  2. Sessizce sıraya girdi (+5)
  3. Geçişi zamanında bitirdi (+5)
  4. Sınıf eşyasını yerine koydu (+5)

Çaba

  1. Zor bir soruda vazgeçmedi (+10)
  2. Hatasını düzeltip yeniden denedi (+10)
  3. Sessizce çalıştı (+5)
  4. Dünkünden daha iyisini yaptı (+10)

Tüm sınıfa ödül için: “Geçişi sessizce bitirdik”, “Herkes ödevini getirdi”, “Misafir öğretmene nazik davrandık”, “Sınıfı birlikte topladık”. Uygulamadaki “Tüm sınıfa” düğmesi bu anlar içindir; tek dokunuşla bütün balıklar beslenir.

Olumsuz kuralı olumlu davranışa çevirme

Sınıf kurallarının çoğu “yapma” diye başlar. Akvaryuma girecek maddeyi bulmak için şu soruyu sorun: Bu öğrenci doğru olanı yaptığında tam olarak ne görürüm?

Sık duyulan kuralAkvaryuma yazılacak davranış
Bağırma.Sesini sınıfa göre ayarladı.
Arkadaşının sözünü kesme.Sözü bitene kadar bekledi.
Sınıfta koşma.Sınıfta yürüyerek geçti.
Kavga etme.Sorunu konuşarak çözdü.
Ödevsiz gelme.Ödevini getirdi.
Ortalığı dağıtma.Kullandığını yerine koydu.
Kopya çekme.Kendi çözümünü denedi.

Bu çeviri yalnız listeyi güzelleştirmek için değildir. “Bağırma” kuralında öğrenci ne yapacağını bilmez; “Sesini ayarladı” maddesinde ise ödüllendirilecek anı kendisi yaratabilir.

Listeyi dönem içinde canlı tutmak

  • Alışkanlığa dönüşeni çıkarın. Sınıfın yüzde doksanı artık her sabah ödevini getiriyorsa o madde işini yapmıştır. Yerine sınıfın şu an zorlandığı bir davranışı koyun.
  • Ayın davranışı seçin. Her ay listeye öne çıkan bir madde ekleyin: Ekim'de “Arkadaşını oyuna kattı”, Kasım'da “Teşekkür etti” gibi. Belirli günler yaklaşırken de tema seçebilirsiniz.
  • Öğrencilere sorun. Dönem ortasında “Hangi davranış için yem verilsin?” diye sınıfa sorun. Kendi önerdikleri maddeyi daha çok sahiplenirler.
  • Altıyı aşmayın. Telefonda seçerken uzun liste sizi yavaşlatır, öğrenciler de akılda tutamaz. Ekledikçe çıkarın.

Puan değerleri ve cezasız sınıf yönetimi üzerine daha kapsamlı bir yazı için Motivasyon TV'nin sınıfta ödül sistemi rehberine bakabilirsiniz.

Sırada ne var?

Listeniz hazır, şimdi akvaryum

Hesabınızı açın; hazır gelen davranışları bu listelerle değiştirin. Ücretsiz ve reklamsız.

Ücretsiz başla